Winnaar leeft langer dan verliezer

Waarom winnen winnaars, hebben machthebbers macht én corrumpeert het? En waarom leeft een Oscarwinnaar vier jaar langer?

Waarom leeft een Oscarwinnaar vier jaar langer? Dit soort vragen stelt én beantwoordt Ian Robertson in ‘Het Winnaareffect’. Hij neemt de lezer mee op een fascinerende zoektocht langs de diepste delen van de hersenen, langs de zoon van Picasso en langs de gehele evolutie. Dat pad loopt via muizen, vissen en Dzjengis Khan naar wereldvreemde ceo’s van de Amerikaanse auto-industrie. Het zijn de topmannen die in zeer prijzige privéjets naar Washington vlogen om daar te bedelen om miljardensteun voor hun wankelende bedrijven.

Het antwoord op de vraag waarom winnaars winnen is bedriegelijk simpel: winnaars winnen omdat ze winnen. Het is ook om die reden dat Mike Tyson eerst een paar minkukels moest neermeppen, voordat hij – na drie jaar in de gevangenis - opnieuw wereldkampioen zwaargewicht kon worden. Wat de wetenschap pas recent weet, weten bokspromotors al zolang ze pupillen naar de top begeleiden. Winnen doet winnen. Maar er is meer.

Testosteron

Winnen heeft alles met dominantie te maken. Wie vecht en wint, wint territorium, beter voedsel of zelfs een hele harem. En meestal alle drie tegelijk. De beloning is macht en aanzien. Maar winnen verandert ook de hormoonhuishouding. De testosteronniveaus stijgen bij elke overwinning. En dalen na de zege ook weer. So far so good. Maar die pieken in dat mannelijke hormoon doen nog iets. Ze veranderen de fysiologie van de hersenen. Ze worden er beter in de signalen van de testosteron op te pikken. Elke volgende piek maakt nog agressiever, nog vechtlustiger en alerter. De hersenen worden door te winnen voorbereid op de volgende overwinning. Winnen start een positieve feedbackloop.

Thuisvoordeel

Is de heilige graal van succes dan maar gewoon beginnen met winnen? Ja en nee. Je moet ergens beginnen om aan de top de te komen, dus beginnen met winnen is sowieso handig. Maar niet elke overwinning heeft hetzelfde effect op de hersenen. Een winst op eigen territorium doet wel wat voor het primen – voorbereiden - van de hersenen. Een winst op andermans terrein blijft zonder gevolgen en draagt niet bij aan de winners mood. Het thuisvoordeel bestaat. Het testosteronniveau van voetballers die thuisspelen is hoger dan van atleten die in een ‘vijandelijk’ stadion aantreden. De impact van winst is contextafhankelijk. Dat is één van de wezenlijk nieuwe inzichten die Robertson presenteert.

Kip of ei

Voor winnaars is het dus cruciaal of ze hun overwinningen behalen in een uit- of thuiswedstrijd. Dit gegeven roept verdere vragen op. Is een winnaar een winnaar bij de geboorte of wordt een winnaar pas een winnaar als de juiste omstandigheden zich voordoen? Wat is er eerder, het territorium of de winst? De kip (haan) of het ei?

Zwellende testikels

Het territorium is een voorwaarde. De vis, in dit geval een Cichlide die in het Tanganyikameer in Oostelijk Afrika leeft, levert het bewijs. De mannetjes komen voor in twee verschillende gedaanten. De ene is kleurrijk, met imponerende vinnen en enorme testikels. Dit zijn de T-vissen, die alle vrouwtjes bevruchten en agressief en dominant zijn. Zij hebben een territorium. De andere mannetjes zijn grijs, angstig en hebben verdorde nutteloze geslachtsorganen. Zij ontberen een eigen stukkie water en gaan door het leven als anonieme NT-vissen. En toch kan de grijze underdog in één etmaal transformeren in een sierlijke macho met gezwollen testikels die met zijn zaad de soort verder brengt. Een waar raadsel.

Meeuw

De grijze sukkel lijkt in alle opzichten in het nadeel. Geen seks, geen territorium en ook nog het slachtoffer van zijn kleurrijke en agressieve broer. Maar ze hebben één voordeel. Zij zijn vanuit de lucht, waar meeuwen rondcirkelen op zoek naar hun volgende maal, nauwelijks zichtbaar. Het zijn de macho’s die door hen uit het water worden gevist en een met hun verscheiden een vacant territorium achterlaten. En hier geldt wie het eerst komt wie het eerst maalt. De gelukkige NT-vis die de erfenis opeist ondergaat de verandering – ook in zijn hersenen - en wordt net zo’n agressieve vrouwenverslindende T-vis. Het territorium schept de winnaar met bijna absolute macht op zijn eigen terrein.

Seksdrive

Terug naar de mensen, terug naar de winnende mannetjes. Mannen met macht, we zien ze ook in het bedrijfsleven. Hun hogere testosteronniveau gaat gepaard met een bijna ontembare seksdrive. Al die overspelige ceo’s (en politici) kunnen het niet helpen. Ze zijn het slachtoffer van hun eigen winst en de veranderingen die hierdoor in de hersenen optreden. Het is maar één effect van het voortdurende succes. Maar wel één met verstrekkende gevolgen. De genen van de Mongoolse wereldrijkstichter Dzjengis Kahn(eerste helft 13de eeuw) zijn nu nog (zo’n 42 generaties later) in ongeveer acht procent van alle Aziatische mannen te vinden.

Macht en stress

Een popwijsheid: ‘Als je wint heb je vrienden’. Dat klopt natuurlijk, maar wie heel veel wint heeft ook veel vijanden en de bedreigingen komen van alle kanten. Hoe meer territorium er te beheersen valt hoe kwetsbaarder de eigenaar. Niet alleen de reële gevaren zijn talrijk, ook het eigen ego ligt onder een constant spervuur van hoge verwachtingen en de noodzaak om te blijven winnen. Kortom stress! Het brein en reageert – na al die winst – door machthebbers te voeden met andere hormoonspiegels dan bij ons gewone stervelingen. Ze worden actie- en doelgerichter, zijn vaak beter in staat geraakt om de hoofdlijnen te zien en spelen het spel doortastend. Allemaal dankzij het samenspel van testosteron, dopamine – de drug van winnaars die ook met seks en cocaïne geactiveerd kan worden- en het stresshormoon cortisol en de veranderingen in de hersens die daarvan het gevolg zijn. Hierdoor verliezen machtige winnaars hun empathische vermogens. En soms zelfs het contact met de alledaagse werkelijkheid. Zie daar, de reden dat de top van de Amerikaanse automobielindustrie in drie dure zakenjets naar Washington vlogen om daar te bedelen om geld. De chronische winnaar verliest het gevoel voor verhoudingen. En het zijn gestreste baasjes. Zoveel stress maakt vroeg oud en dat hoge testosteron is ook niet goed voor het hart.

Oscar

Blijft er nog een belangrijk raadsel over. Hoe komt het toch dat Oscar winnende acteurs gemiddeld vier jaar langer leven dan acteurs die alleen maar genomineerd worden? Of wat dat betreft Nobelprijswinnaars die twee jaar aan hun leven kunnen toevoegen na het winnen van het allerhoogste in hun discipline? Robertson weet het antwoord. Deze winnaars zijn van de buitencategorie. Zij zijn verlost van de druk van het moeten blijven winnen. Hun ego’s hebben de ultieme erkenning gekregen, niemand neemt hen die overwinning nog af en die zekerheid duurt levenslang. Zij zijn verlost van de stress van de macht, de druk van het moeten blijven winnen.

Bron.mt.nl

De 4 lessen van Steve Jobs!

online strategie | 30 aug 2012 | Radi Jaarsma |

Apple is het meest waardevolle bedrijf ter wereld en heerst door geslotenheid. Allemaal dankzij deze 4 lessen van Steve Jobs.

Veel te laat, maar ik heb nu toch de tijd en vooral de rust gevonden om de biografie van Steve Jobs te lezen. Tijdens het lezen van het boek werd bekend gemaakt dat Apple met een waardering van 643,5 miljard dollar het meest waardevolle bedrijf ter wereld is. Het verbrak daarmee ook het beursrecord van Microsoft, dat in 1999 een waardering had van 618,9 miljard dollar. Saillant detail is dat Apple tegenwoordig alleen al met de iPhone meer verdient dan Microsoft met al haar producten.

De inspirerende rol van Jobs

Het is intrigerend om te lezen hoe Steve Jobs zo'n enorme rol is gaan spelen in het dagelijks leven van miljoenen mensen. Als online marketing manager ben ik nog eens extra geïnteresseerd in de inspirerende rol die Apple speelt op het snijvlak van digital lifestyle, technologie en marketing. Welke vier lessen heeft Steve Jobs organisaties indirect meegegeven?

• Inspirerend leiderschap

De hartstocht van Steve Jobs om levens te verrijken met mooie, eenvoudig bruikbare technologie gaf hij vorm in zijn bedrijf Apple. Die hartstocht doet denken aan (en is ook als voorbeeld gebruikt in) de theorie van The Golden Circle door Simon Sinek. Kort gezegd stelt Sinek dat het er niet om gaat WAT (What) je doet, maar WAAROM (Why) je iets doet. Het gaat er dus niet om dat een bedrijf als HP computers maakt, maar waarom (voor het geld). 

Wat Steve Jobs inspirerend maakte, is dat hij altijd uitging van het WAAROM. Hij accepteerde nooit de status quo en was altijd op zoek naar een betere en mooiere manier om het leven van mensen te verrijken met de mogelijkheden die technologie biedt. En ja, uiteindelijk was het gevolg dat Apple onder andere computers maakte. Succesvolle, inspirerende merken, organisaties en leiders, hebben allemaal gemeen dat ze heel dicht bij het 'waarom' staan. Hun missie. Op natuurlijke wijze volgt hieruit wat ze uiteindelijk doen.

In het filmpje hieronder legt Simon Sinek zijn concept The Golden Circle uit:

Het mooie van het marketing- en communicatievakgebied is, als je het goed doet, dat je altijd terug moet naar het 'waarom'. Vaak start de vraag met WAT. 'Ik wil een twitteraccount aanmaken', 'we hebben een nieuwe website nodig' of 'we moeten een brochure hebben'. Uiteraard volgt hierop de vraag 'waarom?'. 

De WAAROM-vraag dwingt je om naar de essentie te kijken van wat je wil bereiken. Waarom wil je een website? Mogelijk om nieuwe klanten te kunnen bedienen. Maar waarmee wil je ze bedienen en waarom zouden ze naar de website komen? Waarom zouden ze je volgen op Twitter, wat voor boodschap hebben ze aan jouw brochure? Die vragen kunnen niet anders dan beantwoord worden met de essentie waarom je business wil bedrijven met je klanten. En niet zelden leidt het tot een slapeloze nacht door de ontdekking dat je in de waan van de dag eigenlijk al in geen jaar meer hebt nagedacht over waarom jouw klanten eigenlijk iets van je zouden moeten kopen.

• Focus, focus, focus

Toen Jobs in 1997 na 11 jaar terugkeerde bij Apple, trof hij een productportfolio aan dat uit een breed scala aan computertypes en bijproducten bestond. Hij vroeg zijn staf per product(type) aan te geven waarom dit product moest blijven bestaan (WAAROM). De antwoorden waren onbevredigend. Jobs tekende twee assen met vier kwadranten. Horizontaal schreef hij op de as: 'consumer' en 'pro'. Verticaal schreef hij 'desktop' en 'portable'. Vanaf dat moment produceerde Apple nog maar 4 producten: de iMac en Mac Pro (desktops) en de iBook en PowerBook Pro (portable). 

De focus lag vanaf dat moment op vier producten die ieder uitmuntend werden gemaakt. Later werden hier meerdere producten aan toegevoegd, maar altijd is het portfolio overzichtelijk gebleven. Bekijk je eigen product/dienstenportfolio eens. Dit is WAT je doet. Vraag je per product en dienst af WAAROM je dit moet blijven verkopen. Wat is de toegevoegde waarde? Ook als marketeer geloof ik heilig in focus. Het is effectiever en brengt je organisatie meer succes als je een paar dingen heel erg goed doet, in plaats van tientallen initiatieven een beetje.

• Beperk hierarchie tot een minimum

Steve Jobs: 'Ideas, not hierarchy makes a business'. 

Ideeën leiden tot innovatie, tot nieuwe producten en diensten die voorzien in de behoeften van je klanten. Jobs heeft er altijd naar gestreefd de organisatie zo in te richten dat hiërarchie zoveel mogelijk vermeden werd. Apple kent geen commissies. Eén keer per week wordt er 3 uur vergaderd waarin alles besproken wordt. De top werkt als een team, en dat leidt tot hecht teamwerk in lagen daaronder. Daarbij staat vertrouwen voorop.STEVE JOBS DE BIOGRAFIE
Kort na het overlijden van oud-Apple-ceo (en mede-oprichter van het bedrijf) Steve Jobs kwam zijn biografie uit. Het boek is geschreven door Walter Isaacson, die hiervoor tientallen gesprekken met Jobs voerde.

De les van Steve Jobs is daarom: beperk hiërarchie tot een minimum en werk met kleine teams. Organiseer jezelf alsof je een startup bent. Hiërarchie vertraagt en leidt tot compromissen en die smoren ideeën en innovaties in de kiem. Compromissen leiden zelden tot de beste kwaliteit en prestaties. Daarnaast leidt teveel hiërarchie tot bureaucratie, en werkt het de organisatie binnensijpelen van B-spelers in de hand. B-spelers huren C-spelers, en daarmee ga je het niet redden. A-spelers werken het liefst met A-spelers en zijn vaak allergisch voor teveel hiërarchie.

• Neem geen genoegen met de status quo

Steve Jobs zei 'Stay hungry, stay foolish'. Bij zijn terugkomst bij Apple in 1997 vertaalde hij dit in wat jaren het mantra van Apple zou zijn: Think Different. Het staat voor: neem nooit genoegen met de status quo. Daarmee genoegen nemen, betekent automatisch dat je achter gaat lopen, niet meer vernieuwd, niet meer innoveert. 

Bekijk hieronder de eerste (en nooit gebruikte) versie van de televisiecommercial, ingesproken door Steve Jobs zelf: 

   


Neem jij zelf, of neemt jouw organisatie genoegen met de status quo? Is er ruimte om anders te denken, om bestaande heilige huisjes ter discussie te stellen?

De drang naar open, en het succes van gesloten

Tot slot. Wat mij intrigeert is dat in dit decenium waarin sociale media en online netwerken openheid en transparantie prediken, het meest succesvolle en waardevolste bedrijf, Apple, heerst door geslotenheid, geheimhouding en end-to-end controle. Apple beheerst alle facetten van het aanbod: van de hardware tot de software, van de credit cardgegevens tot welke apps er wel en niet in de app-store verkocht mogen worden.

Gecontroleerd systeem

Is het Yin en Yang, waarbij het zwarte stipje juist bestaat bij de gratie van het witte vlak? Of is het een signaal dat de weegschaal door de sociale mediahype teveel doorslaat naar de openheid-kant, en is een stuk controle nodig om uiteindelijk een optimale gebruikservaring te kunnen bieden? Of is het tijdperk van Apple al over haar hoogtepunt heen, en gaat het gesloten, gecontroleerde systeem ten onder?